Google'ın Suncatcher uydusu yörüngeden ilk yapay zekâ yanıtını gönderdi
Uydudaki veri merkezi sınıfı TPU üzerinde çalışan Gemma 4 modeli, uzayda olmayı anlatan bir haiku yazdı. Google, 2027'de birbirine bağlı iki uydu daha fırlatacak.
2 dk okuma
İçindekiler · 3 bölüm
Google’ın yapay zekâ hesaplamasını uzaya taşımayı hedefleyen araştırma projesi Suncatcher, ilk önemli aşamasını geride bıraktı. Şirketin 30 Ekim’de yayımladığı blog yazısına göre prototip uydu, yörüngedeki veri merkezi sınıfı bir TPU’dan (Tensor Processing Unit) gelen ilk yapay zekâ yanıtını Dünya’ya gönderdi. Google bu aşamayı yazılım dünyasındaki ilk deneme programlarına atıfla “Hello World” olarak adlandırıyor.
Yörüngeden gelen haiku
Google’da Paradigms of Intelligence ekibinin kıdemli direktörü Travis Beals’ın yazısına göre prototip uydu 1 Ekim’de fırlatıldı. Ekip sonraki haftalarda devreye alma listesini tamamladı; ana sistemi ve TPU tepsilerini çalıştırdı, ilk makine öğrenmesi testlerini yaptı.
Bir yer istasyonu geçişi sırasında uydudaki açık model Gemma 4’e ilk istem gönderildi ve modelden uzayda olmayı anlatan bir haiku yazması istendi. Uydu Norveç’in Svalbard takımadaları üzerinden geçerken yere indirilen şiir şöyleydi:
“Blue marble below / Data streams in silent grace / Starlight feeds my core.”
Şiir Türkçede kabaca “Aşağıda mavi bilye / Veri akıyor sessiz zarafetle / Yıldız ışığı besliyor çekirdeğimi” anlamına geliyor. Google, ardından uzay temalı limerikler ve yük sistemlerinin teknik durumunu bildiren telemetri istemleri de denediklerini belirtiyor.
Bir seferde tek TPU
TechCrunch’ın aktardığına göre uydu, Ekim başında 100’den fazla uzay aracıyla birlikte bir SpaceX Falcon 9 roketiyle yörüngeye çıktı. Uyduda dört TPU bulunuyor ve uydu en fazla 1 kilovat elektrik üretiyor. Güç gereksinimi nedeniyle aynı anda yalnızca bir TPU yaklaşık 20 dakika boyunca çalıştırılabiliyor. Bir Google sözcüsü TechCrunch’a uydunun beklendiği gibi çalıştığını söyledi.
Sıradaki adım, TPU’ların ısıl zorlanma ve uzaydaki radyasyon altında nasıl davrandığını ölçmek. TechCrunch’a göre radyasyon bellekteki bitlerin kendiliğinden değişmesine yol açarak verileri fark edilmeden bozabiliyor. Yer testleri, radyasyonun model çalıştırma (çıkarım) işlerinde sınırlı, model eğitiminde ise daha büyük bir sorun olabileceğini göstermiş.
2027’de iki uydu
Google, TPU’ların uzayda iş yüklerini güvenilir biçimde çalıştırabildiğinin doğrulanmasının bir sonraki hedefe zemin hazırladığını söylüyor: 2027’de birbirine bağlı iki uydu. TechCrunch’a göre bu uydular daha fazla güç üretecek ve uydular arası optik bağlantıları test edecek. Proje, Google’ın 2030’larda ekonomik hâle gelmesi hedeflenen uzun vadeli “moonshot” çalışmaları arasında yer alıyor.
